Attentie: (voor de kinderen) Deze
bouwtip vereist enige technische kennis en moet uitgevoerd worden samen met
een volwassene.
Benodigdheden:
Materiaal:
18 mm dik hout (plaatmateriaal, minimaal 100 X 30 cm)
Stevig karton of dun triplex (voor verzamelbak en basis)
Spijkers / schroeven
Kogellager (voor de as)
Draadeind of bout voor as (6 mm)
Elektromotor (met vertragingshuis of laag toerental, max 5 rpm)(bijvoorbeeld
k'nex motortje of ruitenwissermotor) met voeding
Eventueel tandwielen (bijvoorbeeld k'nex of meccano)
Houtlijm
Knikkers
Gereedschap:
Speedboor of gatenzaag (18 mm, 20 mm, plus een gelijk aan diameter kogellager)
Boor (6 mm of gelijk aan as)
Decoupeerzaag of figuurzaag
Eventueel verstekzaag of afkortzaag (handzaag kan ook)
Schuurpapier
Hamer of (accu)schroevendraaier
Passer (je kan ook een latje met een spijker en potlood gebruiken)
Bouwwijze:
Deze instructie is gebaseerd op een voorbeeld met een rad van 30 cm diameter,
je kan ook een grotere diameter kiezen voor meer hoogteverschil.
Teken een cirkel met een straal van 15 cm (of groter als je een grotere
reuzenrad wil) op een plaat van 18 mm dik. Gebruik hiervoor een grote passer
(als je geen passer hebt, gebruik dan een latje die 3 cm langer is dan de
straal van het reuzenrad, boor een 8 mm gat in het latje 1 cm van het uiteinde
waardoor een potlood past, spijker het latje aan de plaat) en teken een cirkel
op de plaat (verwijder dan het latje van de plaat met een tang als je geen
passer hebt).
Zaag de cirkel uit met een elektrische figuurzaag of decoupeerzaag.
Teken een tweede cirkel op de uitgezaagde schijf (straal 2 cm kleiner dan
de rand van de schijf).
Boor 18 mm grote gaten (of groter als je grotere knikkers gebruik)(zie
onderstaande afbeeldingen), gebruik hiervoor een speedboor of
gatenzaag), boor ook een gat van 6 mm in het midden (in het gaatje van de
passer of spijker)
Zaag een stuk hout op maat 31 X 30 cm en 31 X 10cm. (zie afbeelding) zaag
eventueel een halve cirkel uit (zie afbeelding), dit is de steun waar de rad
tegenaan komt. Zaag de onderrand af op een hoek van 80 graden zodat het reuzenrad
wat naar achter helt zodat de knikkers erin blijven.
Boor een 20 mm groot gat bovenaan de steun (de 2 stukken van 31 X 10 cm
en 31 X 30 cm) (zie afbeelding) waardoor de knikkers eruit kunnen. Boor ook
een gat in het midden (aleen het stuk van 31 X 30 cm!)waarin de as en kogellager
moet komen.
Maak een as (gebruik een (slot)bout of een stuk draadeind) maak het rad
goed vast met moeren en ringen.
Maak een aandrijving voor het motortje (gebruik eventueel tandwielen als
het rad te snel draait). Een geschikt motortje vind je in sommige k'nex of
lego dozen of gebruik bijvoorbeeld een motor van een ruitenwisser. Bij grote
reuzenrad diameters (meer dan 60 cm) wordt aangeraden een sterkerde motor
te gebruiken. Het rad moet langzaam ronddraaien zodat de knikkers makkelijk
door het gat bovenaan rollen.
Maak een verzamelbak, snij of zaag een trapeziumvormig stuk van 15 cm breed(of
breder bij een grotere rad diameter)(zie afbeelding), gebruik stevig karton,
dun triplex of plastic. Maak randen van latjes zodat de knikkers er niet naast
kunnen vallen. Aan de lange zijde geen latje plaatsen, hier gaan de knikkers
het reuzenrad in.
Maak een basis van 30 X 30 cm, gebruik triplex of multiplex.
Maak steuntjes van latjes: 1 van 22 mm hoog en 2 van 32 mm hoog en 2 van
45 mm hoog (2 mm korter als je 3 mm dik materiaal gebruikt.
Lijm de steuntjes vast aan de onderkant van de verzamelbak. De verzamelbak
moet ietwat aflopen zodat de lange zijde 1 a 2 mm hoger dan de onderrand van
de gaten in het reuzenrad, test het reuzenrad met een paar knikkers of het
goed werkt.
Als het rad niet goed werkt:
De knikkers gaan er niet in: Stel de verzamelbak bij
of laat het rad langzamer draaien
De knikkers gaan er niet uit: Zorg ervoor dat het gat
van de uitgang (die naar het begin van de baan gaat) goed aansluit op
de gaten in het rad.
De knikkers vallen uit het reuzenrad: Het rad moet
iets hellen naar het begin van de baan (zie afbeelding)
Het rad loopt vast of draait niet: Kijk of er niet
een te grote knikker erin zit, controleer of de knikkers eruit kunnen
of check de aandrijving.
Als het rad wel goed draait kun je een knikkerbaan maken die moet beginnen bij
het gat boven aan en moet eindigen in de verzamelbak. Nu kun je genieten van
een non-stop actie van je knikkerbaan.