Knikkerbaan onderdelen

Dwarsprofielen:

De rolsnelheden zijn gebaseerd op een 5% vervalshoek, dus 5 cm hoogteverschil per 100 cm baan.

rail - knikkerbaanRail

  • Rolsnelheid: Langzaam tot gemiddeld
  • Voordelen: Makkelijk om bochtige banen te maken (denk aan Spacerail).
  • Nadelen: Minder stevig, knikkers kunnen makkelijk uit de baan vliegen waneer het niet goed is afgesteld.
V-profiel knikkerbaanV-profiel

  • Rolsnelheid: Langzaam
  • Voordelen: relatief stevig, mogelijkheid om lange rechte banen te maken, makkelijk te maken.
  • Nadelen: moeilijk om vloeiende bochten te maken, baan kan kantelen waneer het niet stevig genoeg is vastgezet.
U-profiel knikkerbaanVlakke U-profiel

  • Rolsnelheid: Gemiddeld
  • Voordelen: relatief stevig, mogelijkheid om lange rechte banen te maken, knikkers blijven goed in de baan.
  • Nadelen: Vloeiende bochten zijn relatief makkelijk te maken met papier/karton, echter lastiger met hout / metaal.
goot - knikkerbaanRonde U-profiel

  • Rolsnelheid: Gemiddeld tot snel
  • Voordelen: relatief stevig, mogelijkheid om lange rechte banen te maken, knikkers rollen goed door, hoge capaciteit, zeer kleine vervalshoek mogelijk.
  • Nadelen: Moeilijk om vloeiende bochten te maken, materiaal is wat lastiger om aan te komen.
buis - knikkerbaanBuis

  • Rolsnelheid: Snel
  • Voordelen: Stevig, knikkers kunnen nooit eruit vallen, zeer kleine vervalshoek mogelijk, bochten maken makkelijk indien er flexibele buizen / slangen gebruikt worden.
  • Nadelen: Vastgelopen knikkers zijn moeilijk te verwijderen of door te duwen, moeilijk schoon te houden.

Vaste baantypen:

De eigenschappen zijn gebaseerd op een goed ronde 16 mm glazen knikker.

halfpipe - knikkerbaanHalfpipe

  • Rolsnelheid / eigenschap: Schommelen totdat de knikker stil ligt of eraf valt aan de zijkant.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld
springschans - knikkerbaanSpringschans

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker maakt snelheid en springt door de lucht na het einde van de baan.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Zeer snel
trampoline - knikkerbaanTrampoline / trommel

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker maakt snelheid of valt naar beneden, landt op de trampoline / trommel en springt door de lucht. Maakt een geinig geluid. Er kunnen meerdere trampolines achter elkaar geplaatst worden.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Snel tot Zeer snel
trampoline - stuiter - knikkerbaanStuiter-trommels

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker rolt van een schans, landt op de eerste trampoline en gaat dan heen en weer stuiteren totdat het tussen de 2 trampolines door valt.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld tot snel
knikkerbaan met loopingLooping

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker maakt snelheid en gaat over de kop.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Zeer snel
spijkers knikkerbaanSpijkerveld

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker stuitert tussen spijkers, schroeven, pennen, enz. Maakt een grappig geluid.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Snel tot Zeer snel
zig-zag knikkerbaanZig-zag

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker gaat heen en weer totdat het beneden is.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld tot lang (afhankelijk van hellingshoek banen).
trechter knikkerbaanTrechter

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker draait snel rondjes totdat het door het gat valt.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld tot lang (zware knikkers rollen langer dan lichte knikkers).
spiraal knikkerbaanSpiraal

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker draait langzaam rondjes totdat het beneden is.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Lang (afhankelijk van materiaal en hellingshoek baan).

beweegbare baandelen:

De eigenschappen zijn gebaseerd op een goed ronde 16 mm glazen knikker.

carrousel - knikkerbaanCarrousel wissel

  • Actie: Knikker valt op de carrousel, de carrousel draait een klein stukje nadat de knikker tegen het stootblokje op de carrousel komt.
  • Effect: Één baan kan in een oneindig aantal banen opgesplitst worden omdat elke knikker de carrousel een zetje geeft zodat de volgende knikker een andere ingang kiest, enzovoorts.
draaiende slakkenhuis - knikkerbaanDraaiend slakkenhuis

  • Actie: (Zware) knikker landt op het middelpunt van een rechtopstaand slakkenhuis-vormige spiraal, door het gewicht van de knikker begint het slakkenhuis te draaien totdat de knikker eraf rolt en in de onderliggende baan valt.
  • Effect: Het effect is verassend omdat men denkt dat de knikker blijft steken totdat het slakkenhuis begint te draaien.
knikkerbaan wisselWissel

  • Actie: Knikker valt op een wip-wap vormige wissel, de wip-wap klapt om door het gewicht van de knikker zodat de volgende knikker de wip-wap weer terugklapt, enzovoorts.
  • Effect: Één pad wordt in tweeën gesplitst, deze wissel verdeelt de knikkersom en om over de beide paden. Er kunnen meerdere wissels achter elkaar geplaatst worden om de knikkers over nog meer paden te verdelen.
knikkerbaan zwaaiarmHefboom / zwaaiarm

  • Actie: Knikker valt op de hefboom, de hefboom kiept om door het gewicht van de knikker zodat de knikker in de onderliggende baan valt.
  • Effect: De hefboom klapt om zodat de knikker eraf valt, draait daarna door of klapt terug. Eventueel kunnen er elektrische circuits geactiveerd worden door er een contactpunt op de hefboom aan te brengen.
knikkerbaan omkieperOmkieper

  • Actie: Knikkers rollen in een wip-wap vormige bak waarin de knikkers blijven liggen totdat de bak vol is, daarna kiept de bak om zodat alle knikkers die erin liggen in de onderliggende baan uitkomen.
  • Effect: Een hoop herrie! Vele knikkers tegelijk rollen door de baan naar beneden. Van een kleine omkieper voor 2 of 3 knikkers tot een “knikkerlawine” , een grote bak waar honderden zodan niet duizenden knikkers in gaan.
knikker doseerderKnikker doseerder

  • Constructie: Hefboom met één of twee armen die door een goot steken waarin knikkers liggen (zie afbeelding). Is ideaal bij knikkerbaan-projecten waarbij een knikkerlift moeilijk te bouwen of onmogelijk is bijvoorbeeld bij grote hoogteverschillen of te weinig ruimte.
  • Actie: Één knikker valt op de uiteinde van de hefboom zodat die omklapt, hierdoor gaat de pen omhoog zodat de voorste knikker in de wachtrij-goot vooruit geduwd wordt, deze knikker valt daarna ook op de hefboom zodat de volgende knikker uit de wachtrij bevrijdt wordt. Dit proces herhaalt zich totdat de wachtrij leeg is.
  • Effect: Als men één knikker in de baan gooit gaan er vanzelf meerdere knikkers rollen. Er kan eventueel een trechter of een zig-zag baan tussen de wachtrij en de hefboom gemaakt worden om het proces te verlengen.
draaiende spiraalDraaiende spiraal

  • Constructie: Draaibare spiraal met daarnaast geleiderails die de knikkers op de spiraal houden
  • Actie: Een knikker valt bovenaan op de spiraal, daarna gaat de spiraal draaien door het gewicht van de knikker totdat de knikker beneden is en uit de spiraal geslingerd wordt.
  • Effect: De spiraal blijft nog even doordraaien nadat de knikker eruit is, als er meerdere of zware knikkers erin komen gaat de spiraal sneller draaien.

Knikkerlift systemen:

Er zijn verschillende manieren om knikkers weer omhoog te brengen naar het startpunt door een knikkerlift of knikkerbaan lift of hoe je het wilt noemen.

ketting knikkerbaan liftKettinglift

  • Capaciteit: gemiddeld
  • Voordelen: Neemt relatief weinig ruimte in, grote hoogteverschillen mogelijk.
  • Nadelen: Lastig te bouwen, redelijk storingsgevoelig (ketting kan trillen waardoor knikkers eraf vliegen), ingang en uitgang lastig af te stellen.
lopende band knikkerbaan liftLopende band

  • Capaciteit: gemiddeld tot hoog
  • Voordelen: Er kunnen zeer veel knikkers tegelijk omhoog gebracht worden, meerdere formaten knikkers mogelijk.
  • Nadelen: Lastig te bouwen, redelijk storingsgevoelig, neemt veel ruimte in beslag.
hefboom knikkerbaan liftHefboom lift

  • Capaciteit: laag
  • Voordelen: Ideaal voor knikkerbanen waar maar één knikker tegelijk doorheen mag, goed combineerbaar met draaiend rad lift, fascinerend onderdeel.
  • Nadelen: Neemt veel ruimte in, heeft wat afstelling nodig, te kleine of te grote knikkers kunnen problemen veroorzaken.
spiraal knikkerbaan liftSpiraallift

  • Capaciteit: gemiddeld
  • Voordelen: Knikkers worden op een strak ritme op de baan gedoseerd, ideaal in muzikale knikkerbanen, neemt weinig ruimte in, grote hoogteverschillen mogelijk.
  • Nadelen: Lastig te bouwen, te kleine of te grote knikkers kunnen problemen veroorzaken.
muizentrap knikkerbaan liftMuizentrap lift

  • Capaciteit: laag
  • Voordelen: Technisch zeer fraai.
  • Nadelen: Lastig te bouwen, storingsgevoelig, klein hoogteverschil mogelijk.
draaiend rad knikkerbaan liftDraaiend rad / wiel

  • Capaciteit: laag tot hoog
  • Voordelen: Hoge betrouwbaarheid, weinig storingsgevoelig mits goed afgesteld, kleine en grote capaciteiten mogelijk (afhankelijk van aantal gaten in wiel)
  • Nadelen:Beperkte hoogteverschil, neemt veel ruimte in beslag.